Congo

Juli 1960: Congo wordt onafhankelijk. Er komt een abrupt en overhaast einde aan 75 jaar ‘le temps des Belges’. De meeste blanken vluchten in paniek het land uit. De zwarte Belgen, de Congolezen, blijven achter. Hoe willen zij hun land opbouwen? Kunnen zij het koloniaal verleden verwerken en achter zich laten? Hoe verandert Congo van een van de welvarendste staten in een van de armste in de wereld? Pas nu, een halve eeuw later, vertellen tientallen Congolese mannen en vrouwen hun verhaal. Gewone burgers, maar ook toonaangevende figuren in de Congolese samenleving. Ze waren jongvolwassenen in de jaren vijftig en beleefden de koloniale tijd heel bewust. Hun getuigenissen worden zoektochten naar onbekende en nooit eerder gebundelde herinneringen: het leven met en zonder de Belgen, het geweld en de fysieke terreur, de groeiende puinhoop, de kapotgeslagen hoop… Peter Verlinden ontdekt nieuwe verhalen en schrijft een boeiend en open verslag over het ware leven in Belgisch-Congo en de explosieve gebeurtenissen bij de ineenstorting van het koloniale bewind. Hij brengt voor het eerst de ‘vergeten’ verhalen van de Congolezen zelf. Een uniek tijdsdocument.

Een poging tot het exacter diagnosticeren van de Belgische verantwoordelijkheid in het Congolese gebeuren... Overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen voor het brede publiek...De klemtoon van deze omvattende financieel-economische geschiedenis van koloniaal Congo ligt op de toen in Congo gevestigde bedrijven. Het is een netwerkanalyse van in elkaar hakende bedrijven, met als stuwende factor de grote Belgische financiële groepen, holdings en trusts: Union Minière, Kilo-Moto, Société Générale, Cotonco, Société d'Anvers... De ontrafeling van deze netwerkstructuren mondt uit in een globale berekening van de winstvoet van de Belgisch-Congolese bedrijven, zowel gemeten met boekhoudkundige data als met behulp van beursdata. Het resultaat is verbluffend.
Deze bedrijven haalden in de koloniale periode een winstvoet die tot de allerhoogste ter wereld moet gerekend worden. De rendementen op de beurs bleven niet achter. Het koloniale imperium maakte België tot een van de machtigste grondstoffenleveranciers van de wereld. Daarmee vult het boek een belangrijke lacune van het wetenschappelijk onderzoek naar de geschiedenis van Congo. Het werk van Pierre Joye en Rosine Lewin, Les trusts au Congo (1961) en dat van Jean Stengers krijgt, door de systematische weergave van de rendementen en winsten van de Belgische bedrijven in Congo, een uitdieping.
De auteur analyseert ook de globale institutionele omkadering van de kolonisatie. Tegelijk zoomt hij in op de belangrijke koloniale figuren met politieke en economische topverantwoordelijkheden. Hij schildert hoe nauw deze hoofdrolspelers met elkaar verbonden waren: Allard, Nagelmackers, Jadot, de Goffinets, Empain, Lippens, Van Thillo, de Hemptinne, Guggenheim, Ryan, Lord Leverhulme... Het is een high society waarin zonder schroom verkondigd werd dat de koloniale exploitatie moest dienen voor de eer en glorie van het 'moederland'.