België

De binnengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie mogen dan zo goed als verdwenen zijn voor bewegingsvrijheid van de EU-burgers en voor het verkeer van goederen en diensten, dat geldt helaas nog lang niet voor het openbaar vervoer. Zeker bij de spoorwegen zijn het de nationale spoorbedrijven die elk op hun territorium heer en meester zijn. Hoe langer hoe minder grensoverschrijdend regionaal verkeer verloopt via spoorwegen en dat terwijl de wegen overbelast zijn en de files enorme economische en ecologische problemen veroorzaken.

Zowel in Nederland als in Vlaanderen lijken de geesten te rijpen over de fundamentele veranderingen die onze economie nodig heeft om ook morgen welvaart voort te brengen.

Een eerste aanloopdag op 15 november over ‘Transition Towns in Nederland' is al volgeboekt. Er is al meteen een extra dag gepland. Van dit soort groei kan er voorlopig niets te veel zijn.

Eeuwfeesten zijn ideale gelegenheden om terug te blikken. Precies honderd jaar geleden werd de Belgische staat - een beetje tegen wil en dank - een koloniale mogendheid. Koning Leopold II zag zich door schandalen gedwongen het beheer van zijn reusachtige privékolonie Congo, waaraan hij goed geld had verdiend, over te dragen aan België.

Toch blijft dat Belgische koloniaal verleden ook vandaag nog zeer omstreden en grotendeels onbekend terrein voor de huidige generaties die geen directe banden meer hebben met die recente geschiedenis. In tegenstelling tot andere Europese koloniale mogendheden is het koloniaal verleden zo goed als een blinde vlek gebleven in het Belgische onderwijscurriculum. In Congo is de toestand op dat vlak nog erger.

Van basisinkomen tot een sociaalecologische economie: het is echt tijd voor verandering - we moeten omschakelen naar nieuwe oplossingen en een duurzame economie.

Het is nog wat zoeken naar het meest geschikte begrip. In PALA van 23 september maakten we al melding van de ‘transition towns': zij gaan het broeikaseffect tegen en bereiden zich volop voor op een tijd waarin olie een schaarser goed wordt.

Maar spreken we dan in het Nederlands van transitie of omslag of omschakeling?